I laser i CNC ruter režu ploče po crtežu, pa ljudi često ne znaju koji postupak da traže. Rezultat se ipak razlikuje: drugačija je ivica, drugačiji su detalji, cijena i materijali koje mašina može da obradi. U našoj radionici imamo CO2 laser od 100 W sa stolom 1300 × 900 mm i CNC ruter od 7 kW sa stolom 2500 × 1250 mm, pa biramo onaj koji je bolji za posao, a ne onaj koji jedini imamo.
Kako rade
Laser reže snopom svjetlosti koji topi ili pali materijal duž linije. Nema dodira sa materijalom, rez je tanak i uglovi su oštri.
CNC ruter reže glodalom, rotirajućim alatom koji mehanički skida materijal. Glodalo ima prečnik, pa unutrašnji uglovi dobijaju mali poluprečnik, ali mašina može da ide u dubinu, pravi 3D oblike i radi sa debelim pločama.
Poređenje u jednoj tabeli
| Laser (CO2) | CNC ruter | |
|---|---|---|
| Debljina | tanji materijali (pleksiglas do 10 mm, lesonit do 4 mm) | debele ploče, visina rada do 20 cm |
| Format | 1300 × 900 mm | 2500 × 1250 mm |
| Sitni detalji | odlični, oštri unutrašnji uglovi | ograničeni prečnikom glodala |
| Ivica drveta | tamna, zapečena | svijetla, prirodna boja |
| Ivica pleksiglasa | sjajna (kod livenog) | mat, može se ispolirati |
| 3D oblici i reljefi | ne | da |
| Gravura | površinska, i fotografije | glodanje u dubinu, V-gravura |
| PVC i Forex | ne (otrovan dim) | da |
| Dibond (alu-kompozit) | ne | da, uz žljebove za savijanje |
Kada je bolji laser
- Sitni detalji i tanka slova: čipkaste šare, sitan tekst, precizni ukrasi.
- Tanki materijali: lesonit, karton, koža, filc, folije za šablone.
- Pleksiglas do 10 mm sa sjajnom ivicom, za natpise i displeje koje ne treba polirati.
- Gravura fotografija i teksta na drvetu, koži, staklu i kamenu.
- Male serije sitnih predmeta: privjesci, ukrasi, bedževi.
Kada je bolji CNC ruter
- Debeli materijali: masivno drvo, MDF od 18 mm i više, pleksiglas deblji od 10 mm.
- Veliki formati: krojenje cijelih ploča do 2500 × 1250 mm.
- Svijetla, prirodna ivica drveta, bez zapečenog tamnog ruba, kada se drvo lakira ili farba.
- 3D reljefi i glodanje u dubinu: ornamenti, frontovi, reljefne slike, kalupi.
- PVC pjena (Forex) i Dibond, koje laser ne smije da reže.
- Debela 3D slova od drveta, stirodura ili Forexa.
Primjeri iz prakse
Natpis za izlog od pleksiglasa od 5 mm: laser, jer je ivica sjajna, slova su oštra i nema dodatne obrade.
Natpis od pleksiglasa od 15 mm: CNC, jer je debljina veća od onoga što laser čisto reže. Ivicu po želji poliramo.
Ukrasi za jelku od lesonita: laser, zbog sitnih detalja i brzine.
Frontovi za kuhinju sa glodanom šarom: CNC, jer su to debele MDF ploče sa glodanjem u dubinu.
Tabla za firmu od Forexa: CNC, jer laser ne reže PVC.
Kutija od šperploče od 4 mm sa spojevima na zub: laser, zbog preciznih spojeva i brzine.
A ako ne znaš?
Pošalji nam crtež ili fotografiju i napiši za šta ti treba predmet. Predložićemo postupak, a ako ima smisla, i kombinaciju: na primjer, ploča se izreže na CNC-u, a logo se ugravira laserom. Za pripremu fajla važe ista pravila za oba postupka, opisana u uputstvu Kako pripremiti fajl za lasersko rezanje.